تامپون بینی که از جنس گاز استریل بوده ، پس از پایان جراحی در برخی از بیماران ، به منظور کنترل خون ریزی و ترشحات بینی ، کمک به فرم دهی بینی و استحکام آن از داخل و پیشگیری از ایجاد اسکار به کار می رود ، پس از مدتی بر اساس شرایط بیمار باید از بینی خارج شود. تامپون بینی با انواع و اندازه های مختلف وجود دارد که انتخاب مناسب ترین نوع آن بر اساس صلاح دید جراح بینی ارومیه است ، با ما همراه باشید تا انتهای مقاله در خصوص استفاده از تامپون و تاثیرات آن صحبت کنیم.
تامپون بینی چیست ؟
تامپون بینی یک محصول مراقبتی پس از عمل است که به شکل یک نوار از جنس مواد جاذب (مانند پنبه یا اسفنج) ساخته شده و برای کنترل خونریزی و حمایت از ساختار داخلی بینی پس از جراحیهای بینی یا درمان خونریزیهای شدید (مانند خونریزی بینی یا اپیستاکسی) استفاده میشود. پس از جراحیهایی مثل رینوپلاستی یا سپتوپلاستی ، تامپون بینی کمک میکند تا از تورم داخلی و خونریزی جلوگیری شده و دیوارههای داخلی بینی در محل صحیح خود ثابت بمانند. این وسیله معمولاً به طور موقت در بینی قرار داده میشود و پس از چند روز توسط پزشک خارج میشود.
انواع تامپون بینی بعد از جراحی
تامپون بینی در انواع مختلفی موجود است که بر اساس نوع استفاده و مواد به کار رفته در ساخت آن طبقهبندی میشوند. در زیر به برخی از انواع رایج تامپون بینی اشاره میکنیم:
• تامپون گاز یا نخی (Gauze Tampon)
این نوع از تامپونها از گاز یا نوارهای نخی ساخته شده و برای فشردهسازی داخل بینی استفاده میشوند. این تامپونها معمولاً پس از جراحیها یا برای متوقف کردن خونریزیهای شدید قرار داده میشوند. به دلیل ساختار نخی و فشردهسازی بالا ، جریان خون را به خوبی متوقف میکنند.
• تامپون اسفنجی (Sponge Tampon)
تامپونهای اسفنجی از مواد جاذب مانند پلیاورتان ساخته میشوند که با جذب خون و ترشحات ، حجم آن افزایش مییابد. این نوع تامپون به خوبی داخل حفره بینی قرار میگیرد و با منبسط شدن ، جلوی خونریزی را میگیرد. استفاده از این تامپونها به دلیل انعطافپذیری و راحتی بیشتر ، در جراحیهای بینی محبوب است.
• تامپون ژلهای یا سیلیکونی (Silicone Nasal Packing)
این نوع تامپونها از مواد سیلیکونی نرم و انعطافپذیر ساخته میشوند و در عین حفظ رطوبت ، به کاهش درد و التهاب کمک میکنند. این تامپونها معمولاً پس از جراحیهای ظریف بینی استفاده میشوند و به دلیل نرم بودن ، هنگام خارج کردن درد کمتری ایجاد میکنند.
• تامپون با قابلیت تزریق هوا یا مایع (Balloon Tampon)
این نوع تامپون به شکل یک بالون کوچک است که پس از قرارگیری در بینی با تزریق هوا یا مایع منبسط میشود و با اعمال فشار از داخل بینی ، خونریزی را کنترل میکند. این تامپونها برای کنترل خونریزیهای شدید و اپیستاکسی (خونریزی بینی) بسیار موثر هستند.
دکتر مهدی بنائی پس از بررسی شرایط بیمار و بر اساس میزان پیچیدگی عمل ، در ارتباط با استفاده از تامپون بینی و نوع مناسب آن تصمیم گیری می کند و به این ترتیب به طی شدن مناسب دوران نقاهت بیمار کمک می کند.
دلایل استفاده از تامپون بعد از عمل بینی
دلایل استفاده از تامپون بینی عمدتاً به کنترل خونریزی ، حفظ ساختار داخلی بینی و تسهیل در بهبود پس از جراحیهای بینی مربوط میشود. با این حال در ادامه مطلب ، به شکل جزئی تر در مورد دلایل استفاده از تامپون توضیحاتی آورده شده است :
- کنترل خونریزی (هموستاز) : یکی از مهمترین دلایل استفاده از تامپون بینی ، متوقف کردن خونریزیهای شدید ، بهویژه پس از جراحیهای بینی مانند رینوپلاستی یا سپتوپلاستی است. تامپون با فشردهسازی بافتهای داخلی بینی ، جریان خون را متوقف میکند و اجازه میدهد زخمها به طور طبیعی بهبود یابند. همچنین در موارد خونریزی بینی شدید (اپیستاکسی) ، تامپون به عنوان یک روش سریع و مؤثر برای کنترل خونریزی به کار میرود.
- حمایت از ساختار بینی پس از جراحی : پس از جراحیهایی که در آن ساختار داخلی بینی تغییر داده میشود ، مانند جراحی اصلاح تیغه بینی (سپتوپلاستی) ، تامپون به حفظ و تثبیت موقعیت تیغه و دیگر بخشهای بینی کمک میکند. این کار از جا به جایی بافتها جلوگیری کرده و باعث میشود که بینی در حالت جدید خود به درستی بهبود یابد.
- جلوگیری از تشکیل هماتوم و کاهش ورم : تامپون با فشردهسازی بافتهای داخلی بینی ، از تجمع خون زیر پوست یا بافتهای داخلی جلوگیری میکند و مانع از تشکیل هماتوم میشود. همچنین به کاهش ورم بعد از جراحی بینی کمک میکند ، زیرا فشاری که تامپون اعمال میکند باعث کاهش التهاب میشود و روند بهبود را تسریع میکند.
- پیشگیری از چسبندگی داخلی بینی : پس از جراحیهای بینی ، احتمال چسبندگی یا به هم چسبیدن بافتهای داخلی بینی وجود دارد که ممکن است مشکلاتی در تنفس ایجاد کند. تامپونها با ایجاد فاصله بین بافتهای داخلی ، از چسبندگی آنها جلوگیری کرده و مانع از بروز مشکلات تنفسی پس از جراحی میشوند.
- راحتی و تسهیل در بهبود از دلایل استفاده از تامپون بینی : تامپونهای بینی به طور کلی به کاهش درد و ناراحتی بعد از جراحی کمک میکنند و با کنترل خونریزی و حفظ ساختار ، باعث بهبود راحتتر و سریعتر میشوند.
آیا همه جراحی های بینی نیاز به تامپون دارند ؟
خیر ، همه جراحی های بینی نیاز به تامپون ندارند. در گذشته استفاده از تامپون یا پانسمان های حجیم پنبه ای برای تمامی بیماران امری رایج بود تا از خونریزی شدید و جابجایی تیغه بینی جلوگیری شود. امروزه به لطف تکنیک های نوین جراحی ، روش های دقیق برش ، بخیه های ظریف داخلی و استفاده از ابزارهای پیشرفته مانند کوتر و اسپلینت های سیلیکونی سوراخ دار ، بسیاری از جراحان دیگر از تامپون های سنتی استفاده نمی کنند. جراحی های سبک تر نظیر رینوپلاستی بدون تغییرات گسترده در تیغه بینی معمولا نیازی به تامپون ندارند. با این حال ، در مواردی مانند انحراف شدید تیغه بینی ، شکستگی های پیچیده ، عمل های ترمیمی یا بیماران با ریسک بالای خونریزی ، پزشک ممکن است برای حفظ ثبات ساختار بینی و پیشگیری از هماتوم ، تامپون را به صورت موقت تجویز کند.
بوی خون و ترشح از تامپون بینی طبیعی است ؟
بله ، استشمام بوی ملایم خون و ترشحات در روزهای نخست پس از جراحی بینی کاملا طبیعی است. تامپون بینی با جذب خونابه ، مخاط و ترشحات ناشی از ترمیم زخم ها پر می شود و قرارگیری مداوم این مایعات در محیط گرم و مرطوب داخل بینی ، باعث ایجاد بوی کهنگی و آهن مانند خون می شود. این بو معمولا پس از خروج تامپون و آغاز شستشوی منظم بینی با سرم نمکی به سرعت برطرف می گردد. با این حال ، اگر این بو بسیار متعفن ، زننده و شبیه به فساد باشد و با علائم هشدار دهنده ای مانند تب ، لرز ، احساس گرمی شدید در صورت ، تورم غیرعادی یا خروج ترشحات چرکی زرد و متمایل به سبز همراه گردد ، نشانه بروز عفونت داخلی است و باید بدون معطلی به جراح اطلاع داده شود.
برای مشاوره و تعیین وقت با دکتر بنائی فرم تماس زیر را پر کنید.
چند روز بعد از برداشتن تامپون بینی تنفس بهتر میشود ؟
بهبود تنفس پس از خروج تامپون یک روند تدریجی است. بلافاصله پس از کشیدن تامپون ، بیمار احساس سبکی و تنفس موقت بهتری را تجربه می کند ، اما این وضعیت پایدار نیست. طی یک تا سه روز نخست بعد از برداشتن تامپون ، به دلیل واکنش طبیعی بافت ها ، تورم مخاط داخلی و تشکیل لخته های خشک شده خون ، ممکن است بینی مجددا دچار گرفتگی شود. معمولا با آغاز شستشوی منظم روزانه با سرم نمکی و نرم شدن ترشحات داخلی ، از روز هفتم تا دهم پس از عمل ، تنفس به شکل محسوسی روان تر می شود. روند کاهش التهاب بافت ها و دستیابی به تنفس پایدار ، راحت و نهایی حدود سه تا شش هفته زمان می برد و در افراد دارای بینی گوشتی یا جراحی انحراف شدید ، این بازه ممکن است تا چند ماه نیز ادامه یابد.
آیا احساس فشار در بینی با تامپون طبیعی است ؟
بله ، تجربه احساس فشار ، پری و سنگینی در داخل بینی با وجود تامپون کاملا طبیعی و شایع است. تامپون ها با هدف کنترل خونریزی ، مهار هماتوم و تثبیت ساختارهای پیوند خورده و تیغه بینی در مجاری تنفسی قرار می گیرند. ماهیت فشرده تامپون از یک سو و واکنش طبیعی بافت های دستکاری شده به صورت التهاب و تجمع مایعات بین سلولی از سوی دیگر ، موجب ایجاد حس اتساع و فشار مداوم می شود. این فشار اغلب به نواحی اطراف شامل پیشانی ، شقیقه ها ، پشت چشم ها ، سینوس ها و حتی دندان های بالایی سرایت می کند و مشابه دردهای ناشی از سینوزیت حاد است. با خروج تامپون توسط پزشک و تخلیه ترشحات محبوس ، بخش عمده این فشار به سرعت تخلیه می شود. در صورتی که این فشار با دردهای غیرقابل تحمل ، ضربان دار و تب شدید همراه باشد ، نیازمند ارزیابی فوری توسط جراح خواهد بود.
هنگام داشتن تامپون بینی چگونه بخوابیم ؟
هنگام داشتن تامپون بینی ، بهترین و ایمن ترین شیوه خوابیدن به صورت طاق باز و در حالت نیمه نشسته است. برای این منظور باید با استفاده از دو یا سه بالش ، سر و بالاتنه خود را در زاویه ای حدود ۳۰ تا ۴۵ درجه بالاتر از سطح بدن قرار دهید. این وضعیت شیب دار با تسهیل تخلیه وریدی ، مانع از تشدید تورم ، کاهش خونریزی و تسکین احساس فشار سنگین تامپون بر سینوس ها و صورت می شود. خوابیدن به پهلو یا روی شکم کاملا ممنوع است ، زیرا این حالات می توانند موجب جابجایی تامپون ، فشار به ساختار آسیب پذیر بینی و بازگشت خونابه شوند. برای جلوگیری از چرخش ناخودآگاه سر در خواب ، قرار دادن دو بالش نرم در طرفین بدن توصیه می شود. همچنین مرطوب نگه داشتن هوای اتاق به تنفس دهانی راحت تر حین خواب کمک می کند.
برداشتن تامپون بینی چند دقیقه طول میکشد ؟
فرآیند برداشتن تامپون بینی یک اقدام بسیار سریع ، سرپایی و بدون نیاز به بیهوشی است که برای هر دو حفره بینی معمولا کمتر از یک تا دو دقیقه طول می کشد. پزشک یا پرستار ابتدا با بررسی وضعیت حفره ها ، نخ یا لبه تامپون را با پنس جراحی به آرامی می گیرد و با یک حرکت ملایم ، ممتد و دقیق آن را در عرض چند ثانیه از هر سوراخ بینی خارج می کند. کل زمان حضور بیمار روی یونیت معاینه ، شامل بررسی اولیه بافت ها ، خروج تامپون ها و تمیز کردن مختصر لخته های سطحی ، حداکثر سه تا پنج دقیقه زمان می برد. هرچند این روند ممکن است احساس کشش ناخوشایند ، سوزش گذرا یا اشک ریزش کوتاه مدت ایجاد کند ، اما در کسری از دقیقه به پایان می رسد.
